Ta strona w innych językach: Français |
|||||||||||
Opis
Wprawiony w ruch obrotowy w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara po kilku obrotach zwalnia, zaczyna chybotać się w pionie, po czym zmienia kierunek obrotu na przeciwny. Podobnie, wprawiony początkowo w ruch wahadłowy w kierunku pionowym, po kilku sekundach zaczyna obracać się w swoim "ulubionym" kierunku. Kamień, na pierwszy rzut oka wydaje się znakomicie symetryczny; po dokładniejszym przyjrzeniu okazuje się, że jeden jego spodni bok jest nieco wklęsły. Ta mała asymetria powoduje, że kręci się w sposób całkowicie asymetryczny. Podobnie ze Wszechświatem: materia i antymateria są doskonale symetryczne, a właściwie prawie doskonale symetryczne. Mała asymetria - ładunku i parzystości, powoduje, że czas płynie tylko w jednym kierunku. Zachowanie kamienia obrazuje szereg zjawisk związanych z prawem zachowania energii oraz momentu pędu, która w tym przypadku zdaje się być niezachowany, jeśli nie zwrócimy uwagi, iż mamy tu w rzeczywistości do czynienia z układem nieizolowanym. Zasada zachowania momentu pędu obowiązuje dla układów izolowanych tj. takich, w których nie dochodzi do oddziaływania z otoczeniem tarcie występujące między kamieniem a podłożem warunku tego nie spełnia. Początkowo kamień celtycki posiada energię kinetyczną ruchu obrotowego. Kiedy wprawimy go w obrót w "niewłasciwym" kierunku, energia ta na skutek specyficznej geometrii kamienia zostaje zamieniona w energię ruchu drgającego, w końcu znowu w energię rotacyjną. Dobrym przybliżeniem kamienia celtyckiego jest łyżka z zagiętym uchwytem (Ucke, 1996). Taki "kamień" też nie chce kręcić się swobodnie w obu kierunkach! Niesymetryczna jest również wenecka gondola - węższa z jednej strony o 19 cm. Ta asymetria umożliwia wiosłowanie z jednej strony. [1] C. Ucke, Science and Toys in: Michelini, M. (Ed.): Teaching the Science of condensed Matter and new Materials, FORUM, Editrice Universitaria, Udinese, 1996, page 437-441, http://fluorine.e20.physik.tu-muenchen.de/~cucke/publicat.htm |
|
||||||||||